Çayıralan Çerkez Bey Türbesi, Yozgat’ın Çayıralan ilçesinde bulunan tarihi ve mimari bir eser. Bu türbe, 16. yüzyılda Bozok’ta tımar sahibi ve Kırşehir Sancak Beyi olan Çerkez Bey’e ait. Çerkez Bey, bugünkü Çayıralan’ın çiftliğini kurmuş ve burada ölmüş. Türbe, Çerkez Bey’in anısına 1587-1588 yıllarında yaptırıldı. Türbe, Kümbetli Caminin güneydoğusunda ve aynı avlu içerisinde yer alıyor. Kare kaide üzerine sekizgen planlı, içten kubbeli, dıştan sivri külahlı bir yapı. Türbenin önünde eyvan şeklinde bir girişi var. Eyvanın doğu duvarında türbenin yapım tarihini gösteren bir kitabe bulunuyor. Eyvanın içinde iki yan tarafta birer taş merdivenle sanduka katına çıkılıyor. Sanduka katında Çerkez Bey’in mezarı yer alıyor. Mezar odasına dört basamaklı bir merdivenle iniliyor. Mezar odası kare planlıdır ve üzeri aynalı tonozla örtülü. Mezar odasının üzerinde yuvarlak yüksek bir kubbe var. Kubbe, sekizgen gövdeye geçiş profiliyle bağlanıyor. Gövde üzerinde farklı renkte taşlarla süslemeler yapılmış. Mezar odasının her yönde birer küçük penceresi yer alıyor. Gövde üzerinde ise üç yanda birer büyük pencere bulunuyor. Pencereler, sivri kemerli nişlerle çerçevelenmiş. Türbe, Osmanlı döneminin kümbet mimarisinin örnekleri arasında gösteriliyor. Türbe, 2005 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescil edilerek koruma altına alındı. Türbe, benzerlerinden günümüze kadar gelen sayılı yapılardan. Türbeyi ziyaret ederek Çerkez Bey’in hayatı ve eserleri hakkında bilgi edinebilme şansına sahipsin.
